บ้านช่างยอด เซอร์วิส

Category: เรียนซ่อมโน๊ตบุ๊คเชิงลึกด้วยตนเอง

รวมบทความการเรียนรู้ด้านการซ่อมเชิงลึก แบบที่ไม่มีที่ไหนเขียนมาก่อน

  • ขั้วถ่าน CMOS Battery โน๊ตบุ๊ค ตระกูล DV2000

    • สวัสดีครับเพื่อนๆสมาชิกชาว repair-notebook.com/ ทุกท่าน วันนี้นั่งทำงานซ่อมอยู่ก็เลยนึกจะเขียนบทความขึ้นมาให้เป็นความรู้แก่ทุกท่านสักบทความนึง…ตามองไปเห็นบอร์ด DV2000 ซึ่งคิดอยู่ว่าเดี๋ยวจะนำขึ้นมาทดสอบการทำงาน เปิดเครื่องดูว่ายัง"เปิดติดมีภาพอยู่หรือเปล่า" ก็สังเกตุเห็นว่าถ่าน Cmos ของบอร์ดหายไป  ก็คิดจะหยิบถ่าน CMOS ก้อนอื่นมาใส่ ก็ต้องหยุดคิดอยู่นิดนึงว่า"แล้วทำไมขั้วของ DV2000 นี้จึงมีสามขั้ว(สามพิน) ตามรูปด้านล่างนะครับ  ซึ่งปรกติ ขั้วถ่านจะมีสองขาบวก ลบทั่วๆไป  ก็เลยนึกสงสัย และก็ต้องการจะตอบข้อสงสัยเหล่านั้นซะ  (เนื่องจากว่า นานๆหยิบมาทำ ก็มีลืมๆกันได้ทั้งนั้นแหละครับ)

     

    • จึงทำการไปเปิดวงจรในรุ่น DV2000 ขึ้นมา ค้นหาไปที่คำว่า “RTC1) ก็ได้ คำตอบตามวงจรด้านล่างนี้ว่า จริงๆแล้ว DV2000 ก็ใช้ขั้วสองขั้วเช่นกัน เพียงแต่ว่าใช้ในตำแหน่งขา 1 กับ ขา 3 ขาที่สองไม่ได้ใช้นะครับ ตามวงจรนั้น ขา 1 จะเป็นขาไฟบวกจากถ่านลิเทียม 3 V. ส่วนขา 3 จะต่อลงกราวด์ครับ

    • คงได้คำตอบแล้วนะครับ สำหรับเพื่อนๆสมาชิกทั้งใหม่ เก่า ที่ยังไม่ทราบหรือขี้หลงขี้ลืมแบบผม  ก็จะได้มีเอกสารไว้เพื่อเตือนความจำกัน 1 บทความแล้วครับ  สำหรับวันนี้ขอใช้เวลาเท่านี้ก่อนครับ (เดี๋ยว 22.30น. เข้าชั่วโมงสอนซ่อมเมนบอร์ดออนไลน์เพื่อนสมาชิกที่เรียนก่อนครับ)

  • ซ่อมเมนบอร์ดโน๊ตบุ๊ค ควรอ่านวงจร (schematic) ให้เป็นนะครับ..

    • สวัสดีครับเพื่อนๆชาว repair-notebook.com/ ทุกท่าน ห่างเหินกันไปนานมากเลย ที่ทางผมไม่ค่อยได้มาเขียนบทความให้เพื่อนๆและผู้สนใจได้รับทราบกัน แต่ในวันนี้ผมได้มีบทความดีๆอีกเช่นเคยที่จะนำเสนอต่อเพื่อนสมาชิกทุกท่านให้รับทราบเป็นความรู้และแนวทางกัน ดังหัวเรื่อง "ซ่อมเมนบอร์ดโน๊ตบุ๊ค ควรอ่านวงจร (schematic) ให้เป็นนะครับ"
    • มีเรื่องเปรียบเปยให้ฟังเล่นๆ อย่าซีเรียสกันนะครับ…”เขาบอกว่า ช่างที่อยู่ในแหล่งการซ่อมที่มีเครื่องเข้ามาจำนวนมากๆ เขาจะไม่ค่อยจะสนใจในเรื่องของการอ่าน หรือไล่ทางไฟ ทางสัญญาณกันในวงจรกันหรอกครับ เพราะเขาจะถือว่าไร้สาระ… มัวแต่มานั่งไล่ทางไฟ ก็วันหนึ่งคงได้ไม่ถึงสองเครื่องหรอก    ท่านเหล่านั้น เมื่อได้รับเครื่องเข้ามา  เขาก็จะดูจากอาการ แล้วก็ตีสรุปวัดดวงด้วยประสบการณ์ที่สะสมมาอย่างโชคโชนในชีวิตการซ่อม  …เช่น อาการไฟจ่ายปรกติ  แต่ภาพไม่ขึ้น  เขาก็ไม่สนใจจะไล่ดูว่าไฟมาครบหรือไม่ครบหรอก…เขาก็นำไปอบ Southbridge พออบแล้วไม่เกิด…เขาก็ถอดออกไป Reball ตะกั่วกันใหม่  …พอไม่เกิด …เขาก็เอาชิพตัวนั้นอกไปลองวางที่เครื่องอื่น(คือเขาอาจมีเครื่องต้นแบบเยอะ) แล้วปรากฏว่าวางเครื่องอื่นผ่าน  ก็ทำให้ท่านเหล่านั้น หันเหความสนใจ ไปมุ่งที่ชิพตัวอื่นแทน แล้วก็ทำแบบเดิมอีก…ไปเรื่อยๆ  พอไม่ผ่านจริงๆ แล้ว ก็บอกว่าซ่อมไม่ได้ ส่งคืนลูกค้า”
    • ซึ่งในความเป็นจริงของหลักการซ่อมแล้วนั้น  เมื่อเครื่องที่ได้รับซ่อมเข้ามา ลูกค้าจะแจ้งอาการเสีย ผู้ซ่อมก็จะต้องทำการเปิดทดลองดูว่าเป็นจริงตามแจ้งหรือไม่  และควรดูเรื่องการแตกหักเสียหาย ไหม้ ฯลฯ มีการวัดแรงไฟในจุดต่างๆ ของบอร์ด เพื่อดูความพร้อมของระบบไฟ จะได้ไม่ผิดพลาด
    • เรื่องก็จะมีอยู่ว่าช่างใหม่ช่างเก่าที่จะเป็นช่างซ่อมเมนบอร์ดที่ดีมีความเข้าใจในส่วนโครงสร้างการทำงานขเมนบอร์ดในภาคการทำงานต่างๆให้ดีด้วย อาจดีในระดับหนึ่ง หรือไม่ต้องมากก็ได้ แต่ต้องดูแล้วให้เข้าใจ ว่า สัญญาลักษณ์นั้นๆคือตัวอุปกรณ์ใด มีการต่อจากจุดไหน ไปจุดไหน ผ่านอะไรบ้าง  มีแรงไฟในแต่ละจุดกีโวลท์  มีสัญญาณ(signal) กีเฮิร์ท ในแต่ละจุดมันทำงานได้เลยไม๊ หรือว่าต้องมีคำสั่งจากที่ไหนมาสั่งให้มันทำงาน  และหรือว่าหลักการทำงานของมันนั้นจะเกิดขึ้นได้มันมีขั้น มีตอนอย่างไร ฯลฯ  และความสำคัญอีกหลายๆ เรื่องที่ผมอาจไม่ได้นำมาแจงตรงนี้  แต่ก็โดยสรุปแล้ว มันมีประโยชน์อย่างมากๆ ครับ

     

    • จากตัวอย่างวงจรของ ด้านบนนี้  เราจะเห็นถึง การนำสัญญาลักษณ์ของอุปกรณ์อิเล็คมาเชื่อมต่อกันให้เป็นขั้นตอนการทำงาน ตามคุณสมบัติ และหน้าที่ของอุปกรณ์นั้นๆครับ  เช่นตำแหน่ง J_RTC1 จะเป็นขั้วคอนเน็คเตอร์สำหรับเสียบถ่าน CMOS Backup เราจะเห็นว่ามีสองขั้ว ขั้วตำแหน่งที่ 1 เป็นไฟบวก ซึ่งจะมีไฟเลี้ยงอยู่ 3 โวลท์(ข้อมูลของ Litium CR2032) จ่ายกระแสผ่าน R528  และผ่าน ไดโอดตัวนึง ฯลฯ ประมาณ นั้น  และอย่างเช่น ขาที่สองของขั้วถ่าน จะถูกต่อลงกราวด์ ฯ อย่างนี้เป็นต้นครับ
    • เวลาที่เกิดอาการเสียเกิดขึ้น  เราไปมองในวงจร เราก็ต้องอึ้ง เพราะบางที ขาแต่ละขา มันไม่ได้ลากโยงกันให้เห็นบนเมนบอร์ด แต่มันจะดำดิ่งหายไป และโผ่ลด้านหลังบ้าง ….ไปโผล่กันไกลๆบ้าง ,,ทำให้เราไม่สามารถที่จะหาตัวเสียได้อย่างเร็ว  แต่พอได้มาไล่ทาง schematic กันดู เราก็จะร้องอ๋อ ได้ทันที เพราะเห็นว่า ตัวนั้น ตัวนั้น ต่อกันอย่างไร  ทั้งๆที่บนบอร์ดจริง ลายวงจรมันดิ่งหายไป  อย่างนี้เป็นต้นนะครับ…
    • สรุปก็คือ  การเป็นช่างซ่อมโน๊ตบุ๊คที่ดี และเก่ง นอกจากประสบการณ์ส่วนตัวของแต่ละท่านแล้ว  ก็ยังต้องอาศัยวงจร เป็นส่วนของการช่วยในการวิเคราะห์เส้นทาง และการทำงาน รวมถึงหาอุปกรณ์ที่เราอาจมองไม่เห็นได้จากตำแหน่งจริงได้  ดังนั้น ผมจึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่า เพื่อนสมาชิกและผู้สนใจทุกท่านคงให้ความสำคัญต่อการอ่านวงจรกันให้มากขึ้นนะครับ…เพราะว่ามันเป็นของคู่กันของช่างซ่อมอย่างเราๆครับผม…

    คลิ๊กที่นี่ เพื่อ download schematic notebook all brand 1 GB.

     

  • วัด Pluse (พลั้นส์) ที่ขา 2 ของ BIOS เพื่อตรวจสอบการทำงาน

    • เพื่อนๆชาว repair-notebook ทุกท่าน ผมได้นำคลิป ที่ได้จัดทำขึ้น เพื่อให้เพื่อนๆที่เข้ามาอ่าน มาทำความเข้าใจกันว่า ในการซ่อมโน๊ตบุ๊คนั้น หากลงลึกถึงการซ่อมเมนบอร์ดกันแล้ว สิ่งที่เราต้องทำการตรวจวัด ที่ไม่ควรพลาดก็คือเรื่องของความถี่ หรือหลายๆท่านอาจเรียกกันว่าพลั้นส์ (Pluse)
    • จากคลิปที่ได้ทำให้ดูนี้ ทำขึ้นเพื่อให้เพื่อนๆทราบว่า ในการที่เราจะบอกว่าโน๊ตบุ๊ค เครื่องทำงานหรือยัง หรือติดขัดอยู่ตรงขั้นตอนไหนของการทำงาน เราสามารถที่จะวิเคราะห์ได้โดยดูจากรูปการทำงานที่สโคป ถึงแม้เราอาจจะใช้สโคปกันแบบในระดับไม่เต็มคุณภาพ 100% แต่เราก็ได้ประโยชน์จากการใช้สโคป มากกว่าการใช้ Debug card อีกหลายๆกรณีนะครับ

    ให้ควมเข้าใจใน Clip Video

    • จากรูปในคลิป จะเห็นว่า รูปคลื่นความถี่ที่ปรากฎบนสโคป จะมีการฟูประมาณ 5 ครั้ง ซึ่งในจังหวะนี้ผมได้หันกล้องไปทางจอ LCD เพื่อสื่อให้เพื่อนๆเห็นว่า การทำงานที่ครบประมาณ 5 -6 ครั้ง แล้วแต่ยี่ห้อ นั้นจะสามารถบอกเราได้ว่า ตอนนี้ภาพปรากฎแล้วนะ แต่หากภาพยังไม่ปรากฏอีก เราก็อาจต้องไปตรวจสอบด้านสัญญาณภาพ หรือตรวจสอบทาง Output จอภาพกันต่อไปอีกสเต็ปครับ
      ผมจะเรียกมันว่า “Pluse วิ่งแล้ว” และไม่ควรวิ่งอยู่แค่ 1หรือ 2 แต่ควรจะวิ่งหลายๆ ครั้ง ซึ่งหากเรายังไม่มีการต่อจอภายใน หรือภายนอก การทำการวัดเช่นนี้ ก็ทำให้เรารู้สึกว่า โน๊ตบุ๊คของเรามันมีชีวิตมีวา แล้วนะ…ไม่ใช่ว่า  พอกด Power Sw ก็ไม่มีการเปลี่ยนแปลงของ Pluse ใดๆ เลยอย่างนี้เป็นต้น
    • สำหรับตรงนี้ ก็ให้เพื่อนๆ ดูคลิปนะครับ มีอะไรสงสัย หรืออยากแนะนำติชม ก็เขียนเข้ามาได้ครับ